Door Marga van der Meer
Een Tulp is een Tulp
De eerst les is dat een tulp een tulp is, maar dat het teelt- en verwerkinsproces verschilt van regio tot regio en van bedrijf tot bedrijf. Ik voelde me geroepen om dit in beeld te brengen en omdat we nu midden in de rooitijd zitten, trok ik eropuit. Hierbij werd ik overigens hartelijk ontvangen en te woord wordt gestaan door betrokken, gemotiveerde telers en hun opvolgers. Ook als ik zonder afspraak het land in rijdt, is foto’s nemen geen probleem. Misschien heb ik dan toch nog een enigszins bekend gezicht; in ieder geval zie ik er niet uit als een activist.
Maar waarom vertel ik dit? Het vorige boek over de teelt van tulpen, dat wordt ingezet in de opleidingen Plantenteelt van het mbo is inmiddels 10 jaar oud. Al bij het vaststellen van de nieuwe inhoud viel op dat sindsdien veel is veranderd. De bedrijven zijn nog grootschaliger en dat heeft tot investeringen geleid, zowel in machines op het land als in automatisering in de schuur. Dan heb ik het nog niet over milieuregels en energiebesparingen.
Nostalgie
Terwijl ik voor het nemen van de foto’s over het land en door de bedrijven kuier, gaan mijn gedachten onophoudelijk terug naar een periode van 25 tot 35 jaar geleden. We zaten met het ouderlijk bedrijf toen ook midden in de opschaling. Een eerlijk is eerlijk, ik ken ook nog de praktijk van 40 jaar geleden.
Enerzijds zijn er de nostalgische gevoelens bij het harde werken. Tot 11.00 ’s avonds sorteren in de schuur, met armkracht gaasbakken stapelen, pellen aan tafels, later aan de kist en nog later aan de band. Met ‘Anta’-kratjes bollen rooien, later in kuubkisten en nog later in kiepers. De verzekeringsman en de boekhouder zaten aan de keukentafel. Anderzijds is er de trots op wat telers nu bereikt hebben met bijna geruisloze en stofvrije hallen, voorbeeldige logisitiek en minimale milieubelasting. Kantines en kantoren zijn om door een ringetje te halen en gevuld met computers, want data zijn heilig.
Respect
Meer dan ooit sta ik stil bij alle beslissingen die mijn vader ooit moet hebben genomen en waarvan ik niet besefte hoe moeilijk die moeten zijn geweest. Het moment van sortimentsvernieuwing, de investeringen in verwerkingslijnen en droogsystemen, de relatie met bemiddelaars en exporteurs, de bedrijfsopvolging, noem maar op.
Mijn respect voor de teler/ondernemer groeit met de minuut. De wereld gaat nu vele malen harder, de kosten zijn gigantisch toegenomen en er valt nog veel meer te kiezen. Gaan we het bodemleven stimuleren en met welke middelen, gaan we gebruik maken van taakkaarten en moeten we hiervoor een drone inzetten, gaan we over op fertigatie om efficïenter te beregenen en te bemesten? We kunnen het straks allemaal lezen in het boek ‘De teelt van Tulpen’.
